Το τελευταίο διάστημα ο χανταϊός έχει βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής μετά το σοβαρό ξέσπασμα στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, όπου έχουν καταγραφεί τουλάχιστον τρεις θάνατοι και αρκετά επιβεβαιωμένα κρούσματα. Πολλοί αναρωτιούνται: Πόσο επικίνδυνος είναι τελικά ο ιός και τι πρέπει να προσέχουμε;

Τι είναι ο χανταϊός;

Ο χανταϊός (Hantavirus) είναι μια οικογένεια ιών που μεταδίδονται κυρίως από τρωκτικά (ποντίκια, αρουραίοι κ.ά.). Δεν είναι νέος ιός — υπάρχει εδώ και δεκαετίες — αλλά προκαλεί ανησυχία όταν εμφανίζονται συρροές κρουσμάτων, όπως συνέβη στο πλοίο.

Υπάρχουν διάφορα στελέχη. Το πιο κρίσιμο στην τωρινή περίπτωση είναι το Andes virus, που προέρχεται από τη Νότια Αμερική. Είναι το μοναδικό στέλεχος για το οποίο έχει τεκμηριωθεί περιορισμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Πώς μεταδίδεται;

  • Κύριος τρόπος: Εισπνοή αιωρούμενων σωματιδίων από ούρα, κόπρανα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών. Ακόμα και αποξηραμένα περιττώματα που αναδεύονται στον αέρα μπορεί να μεταδώσουν τον ιό.
  • Σπάνια: Μέσω δαγκώματος τρωκτικού.
  • Εξαιρετικά σπάνια: Από άνθρωπο σε άνθρωπο — μόνο στο στέλεχος Andes και συνήθως μετά από παρατεταμένη και στενή επαφή (π.χ. εντός οικογένειας ή κλειστού χώρου).

Στην περίπτωση του MV Hondius, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αρχική μόλυνση πιθανότατα έγινε στην Αργεντινή (όπου το στέλεχος Andes είναι ενδημικό), ενώ στη συνέχεια μπορεί να υπήρξε περιορισμένη διασπορά εντός του πλοίου λόγω του κλειστού περιβάλλοντος.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από 1 έως 8 εβδομάδες (συνήθως 2-3 εβδομάδες).

Αρχικά συμπτώματα (μοιάζουν με γρίπη):

  • Υψηλός πυρετός
  • Έντονοι μυϊκοί πόνοι (ιδίως στη μέση, τους γοφούς και τους μηρούς)
  • Πονοκέφαλος
  • Ρίγη, κόπωση
  • Ναυτία, έμετοι, διάρροια, κοιλιακό άλγος

Σε σοβαρές περιπτώσεις (Hantavirus Pulmonary Syndrome):

  • Δύσπνοια
  • Βήχας
  • Συγκέντρωση υγρού στους πνεύμονες
  • Ταχεία επιδείνωση που μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστική ανεπάρκεια και σοκ

Το ποσοστό θνησιμότητας σε σοβαρές περιπτώσεις Andes μπορεί να φτάσει το 30-40%.

Υπάρχει θεραπεία;

Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο. Η θεραπεία είναι στηρικτική (οξυγόνο, μηχανική υποστήριξη αναπνοής, εντατική παρακολούθηση). Η έγκαιρη διάγνωση και νοσηλεία αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε τώρα;

  • Ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει πολύ χαμηλός.
  • Δεν μεταδίδεται εύκολα όπως ο COVID-19.
  • Σε ταξίδια σε περιοχές με τρωκτικά, αποφεύγετε επαφή με χώματα, σκουπίδια ή κλειστούς χώρους όπου μπορεί να υπάρχουν τρωκτικά.
  • Στο συγκεκριμένο περιστατικό, οι αρχές πραγματοποιούν εκτεταμένη ιχνηλάτηση επαφών.

Το ξέσπασμα στο MV Hondius μας υπενθυμίζει ότι ακόμα και σπάνιοι ιοί μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα σε κλειστά περιβάλλοντα, αλλά με τα σωστά μέτρα η διασπορά ελέγχεται.