Η Ελλάδα εισέρχεται επίσημα στην εποχή της ψηφιακής κυριαρχίας. Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ, ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής που αναμένεται να αναδιαμορφώσει το ερευνητικό και επιχειρηματικό τοπίο, βρίσκεται πλέον στην τελική φάση υλοποίησής του. Με τη συναρμολόγηση του συστήματος να έχει ολοκληρωθεί στις εγκαταστάσεις της HPE στην Τσεχία, ο δρόμος για την εγκατάστασή του στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του ΕΜΠ είναι πλέον ανοιχτός.

Πρόκειται για μια στρατηγική επένδυση που ξεπερνά τα όρια ενός απλού τεχνικού έργου. Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ είναι το «κλειδί» που θα επιτρέψει στην Ελλάδα να παράγει καινοτομία, να εκπαιδεύει μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης μεγάλης κλίμακας και να προσφέρει λύσεις σε σύνθετα προβλήματα, από την κλιματική αλλαγή μέχρι την ιατρική ακριβείας.

Η τεχνική ανατομία ενός «ψηφιακού γίγαντα»

Η ισχύς του ΔΑΙΔΑΛΟΥ δεν είναι απλώς ένα νούμερο· είναι το αποτέλεσμα κορυφαίας αρχιτεκτονικής. Το σύστημα ενσωματώνει πάνω από 2.000 superchips NVIDIA Grace Hopper (GH200). Αυτά τα τσιπ έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να διαχειρίζονται τα πιο απαιτητικά φορτία εργασίας στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και της Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων (HPC).

Γιατί τα GH200 αλλάζουν τα δεδομένα;

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά συστήματα, η αρχιτεκτονική Grace Hopper επιτρέπει στην κεντρική μονάδα επεξεργασίας (CPU) και στη μονάδα επεξεργασίας γραφικών (GPU) να μοιράζονται τη μνήμη μέσω του συστήματος NVLink-C2C. Αυτό σημαίνει ότι τα δεδομένα μεταφέρονται με ταχύτητες έως και 7 φορές υψηλότερες από τις συμβατικές διασυνδέσεις, εκμηδενίζοντας τις καθυστερήσεις (latency) που συχνά αποτελούν «λαιμόμπουκαλο» στις μεγάλες προσομοιώσεις.

Υπολογιστική ισχύς που ζαλίζει

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί να εκτελέσει 89 τετράκις εκατομμύρια πράξεις το δευτερόλεπτο. Για να το θέσουμε σε προοπτική, ένας οικιακός υπολογιστής θα χρειαζόταν εκατομμύρια χρόνια για να ολοκληρώσει τους υπολογισμούς που ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί να φέρει εις πέρας σε λίγες ώρες.

Από τον ΑΡΗ στον ΔΑΙΔΑΛΟ: Μια σύγκριση γενεών

Η διαφορά μεταξύ του προηγούμενου συστήματος ΑΡΗΣ και του νέου υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ δεν είναι απλώς ποσοτική, αλλά ποιοτική.

ΧαρακτηριστικόΥπερυπολογιστής ΑΡΗΣΥπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ
Μέγιστη Ισχύς~0.5 Petaflops> 89 Petaflops
ΤεχνολογίαIntel Xeon / NVIDIA TeslaNVIDIA Grace Hopper (GH200)
ΨύξηΑερόψυκτο σύστημαDirect Liquid Cooling (Υδρόψυξη)
Κύρια ΧρήσηΒασική έρευναAI, Big Data, LLMs, Φάρμακα
ΤοποθεσίαΑθήνα (ΕΔΥΤΕ)Λαύριο (ΤΠΠΛ - ΕΜΠ)

Η αναβάθμιση αυτή σημαίνει ότι η Ελλάδα πηδάει πολλές τεχνολογικές γενιές μαζί, τοποθετώντας τον εαυτό της στον σκληρό πυρήνα των ευρωπαϊκών υποδομών, δίπλα σε συστήματα όπως το LUMI και το LEONARDO.

AI Factory Pharos: Η καρδιά της ελληνικής καινοτομίας

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ δεν θα λειτουργεί σε κενό. Θα αποτελέσει την υπολογιστική καρδιά του Pharos, ενός AI Factory που θα παρέχει υπηρεσίες σε ολόκληρο το οικοσύστημα. Το Pharos θα είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο hardware και τον τελικό χρήστη (startups, πανεπιστήμια, δημόσιο).

  1. Πρόσβαση για Startups: Οι ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις δεν θα χρειάζεται πλέον να «ξοδεύονται» σε πανάκριβες υπηρεσίες cloud του εξωτερικού. Θα έχουν πρόσβαση σε εθνική υποδομή για την εκπαίδευση των μοντέλων τους.

  2. Υγεία και Βιοεπιστήμες: Η ανάλυση γονιδιωμάτων και η ανακάλυψη νέων φαρμάκων απαιτούν τεράστια ισχύ. Με τον ΔΑΙΔΑΛΟ, οι έρευνες που απαιτούσαν μήνες θα ολοκληρώνονται σε ημέρες.

  3. Πολιτισμός και Γλώσσα: Η ανάπτυξη μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) που κατανοούν άψογα την ελληνική γλώσσα και την ιστορία μας είναι πλέον εφικτή, διασφαλίζοντας την ψηφιακή μας παρουσία στον παγκόσμιο χάρτη της ΤΝ.

Χρηματοδότηση και Στρατηγική Σημασία

Το έργο υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET) και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με πάνω από 29 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η δεύτερη φάση αναβάθμισης υποστηρίζεται από το ευρωπαϊκό κοινό εγχείρημα EuroHPC JU.

Όπως δήλωσε και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ αποτελεί μια επένδυση εθνικής κυριαρχίας. Σε μια εποχή που τα δεδομένα είναι το «νέο πετρέλαιο», η κατοχή της υποδομής για την επεξεργασία τους δίνει στην Ελλάδα γεωπολιτικό και οικονομικό πλεονέκτημα στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Οι προκλήσεις της εγκατάστασης στο Λαύριο

Η επιλογή του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου δεν ήταν τυχαία. Το ιστορικό κτίριο της Ηλεκτρικής Εταιρείας μετατρέπεται σε ένα υπερσύγχρονο Data Center. Ωστόσο, οι προκλήσεις είναι μεγάλες:

  • Ενεργειακή κατανάλωση: Η λειτουργία ενός συστήματος τέτοιας ισχύος απαιτεί σταθερή και υψηλή παροχή ενέργειας.

  • Υδρόψυξη (Direct Liquid Cooling): Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ χρησιμοποιεί υγρό που κυκλοφορεί απευθείας πάνω στα τσιπ για να απομακρύνει τη θερμότητα, μια τεχνολογία που απαιτεί εξειδικευμένες υδραυλικές υποδομές και συνεχή συντήρηση.

 Το φθινόπωρο του 2026 αλλάζουν όλα

Σύμφωνα με το επίσημο χρονοδιάγραμμα, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ θα εγκατασταθεί στο Λαύριο το καλοκαίρι του 2026 και θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία το φθινόπωρο του ίδιου έτους. Η Ελλάδα σταματά να είναι απλός θεατής των εξελίξεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη και γίνεται πρωταγωνιστής.

Με την υποστήριξη του ΕΜΠ, της ΕΔΥΤΕ και της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ είναι έτοιμος να δώσει «φτερά» στην ελληνική έρευνα, αποδεικνύοντας ότι όταν η τεχνολογία συνδυάζεται με το όραμα, τα αποτελέσματα είναι παγκόσμιας κλάσης.