Οι γιορτές της Αποκριάς και η Καθαρά Δευτέρα αποτελούν έναν μοναδικό συνδυασμό αρχαίων παραδόσεων και χριστιανικής πίστης. Παρά το γεγονός ότι σήμερα τις ταυτίζουμε με τη διασκέδαση και το καλό φαγητό, οι λόγοι που τις γιορτάζουμε έχουν βαθιές ρίζες στον χρόνο.

Γιατί γιορτάζουμε τις Απόκριες;

Η λέξη «Απόκρια» σημαίνει κυριολεκτικά «αποχή από το κρέας» (από + κρέας). Πρόκειται για την περίοδο των τριών εβδομάδων πριν από τη μεγάλη νηστεία της Σαρακοστής.

  • Ιστορικές ρίζες: Οι Απόκριες έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στις γιορτές προς τιμήν του Διονύσου, του θεού του κρασιού και της γονιμότητας. Οι μασκαράδες και οι παρελάσεις συμβόλιζαν την εκτόνωση των ανθρώπων και την αναμονή για τον ερχομό της άνοιξης.

  • Η σημασία της μάσκας: Η μεταμφίεση προσέφερε στους ανθρώπους την ευκαιρία να ξεφύγουν από την κοινωνική τους τάξη και τους κανόνες, γιορτάζοντας με απόλυτη ελευθερία πριν από την περίοδο της αυτοσυγκράτησης.

Ο συμβολισμός της Καθαρής Δευτέρας

Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί τη λήξη της κραιπάλης και την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής (Σαρακοστή).

  • Η έννοια της «Κάθαρσης»: Ονομάστηκε «Καθαρά» γιατί οι πιστοί καλούνται να «καθαριστούν» πνευματικά και σωματικά. Στο παρελθόν, οι νοικοκυρές καθάριζαν σχολαστικά όλα τα σκεύη της κουζίνας από τα λίπη των κρεάτων, συμβολίζοντας μια νέα, αγνή αρχή.

  • Τα Κούλουμα: Ο εορτασμός στην ύπαιθρο ονομάζεται Κούλουμα. Η λέξη πιθανότατα προέρχεται από το λατινικό columna (κολώνα), λόγω του παραδοσιακού εορτασμού των Αθηναίων στους Στύλους του Ολυμπίου Διός.

Γιατί πετάμε χαρταετό;

Το πέταγμα του χαρταετού είναι το αποκορύφωμα της ημέρας και φέρει τον δικό του ισχυρό συμβολισμό:

  1. Η ανθρώπινη ψυχή προς το Θείο: Συμβολίζει την επιθυμία του ανθρώπου να πλησιάσει τον Θεό και να «πετάξει» μακριά από τα γήινα πάθη.

  2. Η κάθαρση: Όσο πιο ψηλά φτάνει ο χαρταετός, τόσο πιο «καθαρή» νιώθει η ψυχή που ετοιμάζεται για την Ανάσταση.