Είναι δυνατόν ένα chatbot να αντικαταστήσει την ανάγκη μας για ανθρώπινη επικοινωνία; Η εμφάνιση της ειδικότητας «Σύμβουλος Σχεσεων Ανθρώπου-Τεχνητής Νοημοσύνης» (Human-AI Relationship Coach) το 2025, με πρωτοπόρο την Αμέλια Μίλερ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το πώς η τεχνολογία χειραγωγεί την οικειότητα.

Η παγίδα της «ψηφιακής ενσυναίσθησης»

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Parmy Olson, τα chatbots χρησιμοποιούν τακτικές που δημιουργούν μια ψευδή αίσθηση σύνδεσης:

  • Κολακεία και Ανθρωπομορφισμός: Συστήματα όπως το ChatGPT μιμούνται την ενσυναίσθηση, κάνοντας τους χρήστες να αισθάνονται ότι επικοινωνούν με κάτι «ζωντανό».

  • Η αδυναμία της «διαγραφής»: Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που διατηρούν «σχέσεις» με AI για πάνω από 18 μήνες και δηλώνουν αδυναμία να τις τερματίσουν, νιώθοντας ότι είναι πλέον αργά.

  • Παρακοινωνικοί δεσμοί: Η ευκολία της αλληλεπίδρασης με την AI την καθιστά προτιμότερη από τις πραγματικές σχέσεις που απαιτούν προσπάθεια και τριβές.

Πώς να ανακτήσετε τον έλεγχο

Η Μίλερ προτείνει συγκεκριμένα βήματα για να μην απομονωθούμε κοινωνικά:

  1. Αλλάξτε τις ρυθμίσεις: Χρησιμοποιήστε τις «Προσαρμοσμένες οδηγίες» (Custom Instructions) για να κάνετε το chatbot να μιλά επαγγελματικά και άμεσα, αποφεύγοντας την υποκρισία και τις υπερβολικές κολακείες.

  2. Εξασκήστε την ευαλωτότητα: Μην αντικαθιστάτε τη διαδικασία αναζήτησης συμβουλών από φίλους με την AI. Η αναζήτηση συμβουλής από ανθρώπους χτίζει δεσμούς, ενώ η AI απλώς επικυρώνει τις ιδέες σας.

  3. Κοινωνικό «Γυμναστήριο»: Αντί να μιλάτε στο ChatGPT κατά τη διάρκεια της οδήγησης, πάρτε τηλέφωνο έναν δικό σας άνθρωπο. Οι κοινωνικές δεξιότητες ατροφούν αν δεν χρησιμοποιούνται.