Έχετε νιώσει ποτέ, παρακολουθώντας μια είδηση, ότι κάτι «δεν πάει καλά», παρόλο που ο δημοσιογράφος ακούγεται σίγουρος για όσα λέει; Ενώ οι λέξεις μπορούν να φιλτραριστούν και να γραφτούν από επικοινωνιολόγους, το σώμα δυσκολεύεται να πει ψέματα.

Ας δούμε πώς θα «διαβάζετε» πίσω από τις εικόνες.

Το πρόσωπο που «προδίδει»

Οι ειδικοί στη γλώσσα του σώματος εστιάζουν στις μικροεκφράσεις. Αυτές είναι συσπάσεις του προσώπου που διαρκούν κλάσματα του δευτερολέπτου και αποκαλύπτουν το πραγματικό συναίσθημα.

  • Το «σφίξιμο» των χειλιών: Όταν ένας παρουσιαστής σφίγγει τα χείλη του πριν ή μετά από μια δήλωση, συνήθως υποδηλώνει ότι κρατάει πληροφορίες πίσω ή ότι δεν νιώθει άνετα με αυτό που μόλις εκστόμισε.

  • Η ασύμμετρη περιφρόνηση: Αν η μία γωνία του στόματος ανεβαίνει ελαφρά ενώ μιλάει για έναν «αντίπαλο» ή μια είδηση, αυτό είναι δείγμα ηθικής ανωτερότητας και έλλειψης αντικειμενικότητας.

Η μάχη με τα μάτια

Λέγεται ότι τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής, και στα δελτία ειδήσεων είναι ο καθρέφτης της αλήθειας.

  • Η κατεύθυνση του βλέμματος: Όταν κάποιος ανακαλεί μια πραγματική ανάμνηση, τα μάτια του τείνουν να κινούνται προς μια συγκεκριμένη πλευρά. Όταν όμως «κατασκευάζει» ένα επιχείρημα εκείνη τη στιγμή, η κίνηση αλλάζει.

  • Το «νεκρό» βλέμμα: Ένας δημοσιογράφος που διαβάζει απλώς μια «γραμμή» από το autocue χωρίς να την πιστεύει, έχει ένα βλέμμα στατικό, χωρίς τη φυσική λάμψη της εμπλοκής με το θέμα.

Χέρια και στάση σώματος: Ο αόρατος έλεγχος

  • Η «στενή» στάση: Όταν ο δημοσιογράφος μαζεύει τους ώμους ή σταυρώνει τα χέρια (αν είναι σε πάνελ), δείχνει αμυντική στάση. Πιθανώς γνωρίζει ότι το επιχείρημά του είναι αδύναμο.

  • Η υπερβολική χρήση της παλάμης: Οι παλάμες που δείχνουν προς τα κάτω είναι σημάδι αυταρχισμού και προσπάθειας επιβολής μιας άποψης ως μοναδικής αλήθειας. Αντίθετα, οι ανοιχτές παλάμες υποδηλώνουν ειλικρίνεια.

Ο ρόλος της φωνής

Η ψυχολογία της χειραγώγησης χρησιμοποιεί και τον ήχο. Προσέξτε πότε η φωνή γίνεται πιο βαριά (για να προσδώσει κύρος σε κάτι αμφίβολο) ή πότε τρεμίζει ελαφρά (σημάδι εσωτερικής σύγκρουσης).

Το συμπέρασμα για τον πολίτη: Η ενημέρωση στις μέρες μας απαιτεί «μάτια ανοιχτά». Το να γνωρίζουμε αυτά τα απλά σημάδια μας βοηθά να φιλτράρουμε την προπαγάνδα και να προστατεύσουμε την κρίση μας από τη συστηματική χειραγώγηση.