Το διάστημα πάντα μαγεύει την ανθρωπότητα. Από την εποχή που ο Γαλιλαίος σήκωσε το τηλεσκόπιό του μέχρι σήμερα που το Starship του Elon Musk ετοιμάζεται για αποστολές στον Άρη, η εξερεύνηση του διαστήματος είναι από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του ανθρώπινου είδους. Έχουμε στείλει ανθρώπους στη Σελήνη, ρομποτικά οχήματα στον Άρη, και τηλεσκόπια όπως το James Webb που μας δείχνουν γαλαξίες 13 δισεκατομμυρίων ετών μακριά. Κι όμως, το 2025, υπάρχουν ακόμα χιλιάδες άνθρωποι που πιστεύουν ότι… η Γη είναι επίπεδη.

Ναι, καλά διαβάσατε. Η θεωρία της Επίπεδης Γης (Flat Earth) δεν είναι αστείο του Μεσαίωνα που ξέμεινε. Είναι μια σύγχρονη θεωρία συνωμοσίας που έχει εκατομμύρια υποστηρικτές παγκοσμίως, ειδικά μετά την έκρηξη των social media.

Τι ισχυρίζονται ακριβώς οι Flat Earthers;

  • Η Γη είναι ένας επίπεδος δίσκος, με τον Βόρειο Πόλο στο κέντρο και την Ανταρκτική να αποτελεί ένα τεράστιο τείχος πάγου γύρω-γύρω (το λεγόμενο «Ice Wall»).
  • Ο Ήλιος και η Σελήνη είναι μικρά αντικείμενα (μέγεθος λίγων δεκάδων χιλιομέτρων) που γυρνάνε από πάνω μας σαν προβολείς.
  • Όλες οι φωτογραφίες της NASA από το διάστημα είναι ψεύτικες. Το πρόγραμμα Apollo; Ψέματα. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός; Μοντάζ στο Χόλιγουντ (ή σε κάποιο στούντιο της ΝΑΣΑ).
  • Η βαρύτητα δεν υπάρχει. Τα αντικείμενα πέφτουν επειδή… ο δίσκος ανεβαίνει προς τα πάνω με επιτάχυνση 9,8 m/s² (ναι, το λένε σοβαρά).

Πώς εξηγούν τα «δύσκολα»;

  • Γιατί δεν πέφτουμε από την άκρη; Γιατί υπάρχει το τείχος πάγου και οι κυβερνήσεις δεν μας αφήνουν να πάμε.
  • Γιατί οι πτήσεις πάνω από την Ανταρκτική είναι περιορισμένες; Συμφωνία όλων των κρατών να κρύψουν την αλήθεια.
  • Γιατί η Γη φαίνεται στρογγυλή από το αεροπλάνο; Οπτική απάτη + κυρτοί φακοί στα παράθυρα (ναι, το έχουν πει κι αυτό).

Γιατί αυτή η θεωρία επιβιώνει το 2025;

  1. Κρίση εμπιστοσύνης: Μετά από δεκαετίες ψεμάτων κυβερνήσεων (Watergate, όπλα μαζικής καταστροφής στο Ιράκ κ.λπ.), πολλοί πιστεύουν ότι «όλα είναι ψέματα».
  2. Αλγόριθμοι: Το YouTube και το TikTok σε οδηγούν από «γιατί ο ουρανός είναι μπλε» σε «η NASA είναι σατανική αίρεση» σε 5 κλικ.
  3. Ψυχολογική ανάγκη: Η ιδέα ότι «εσύ ξέρεις την αλήθεια που κρύβουν από όλους» δίνει αίσθημα ανωτερότητας.

Τι λέει η επιστήμη (σε 3 απλές αποδείξεις που μπορείς να δεις μόνος σου):

  1. Οι φάσεις της Σελήνης και οι εκλείψεις: Αν η Γη ήταν επίπεδη, δεν θα έβλεπαν όλοι την ίδια φάση Σελήνης ταυτόχρονα σε διαφορετικά ημισφαίρια.
  2. Πλοία στον ορίζοντα: Τα πλοία εξαφανίζονται από κάτω προς τα πάνω (πρώτα η τρόπιδα, μετά τα πανιά). Αυτό συμβαίνει μόνο σε καμπύλη επιφάνεια.
  3. Δορυφόροι GPS και Starlink: Χρησιμοποιείς καθημερινά τεχνολογία που λειτουργεί μόνο αν η Γη είναι σφαιρική και περιστρέφεται.

Επίλογος

Το παράξενο δεν είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν στη θεωρία της Επίπεδης Γης. Το παράξενο είναι ότι, ενώ έχουμε live κάμερες από το διάστημα 24/7 (ISS, Starlink, κινεζικοί και ιδιωτικοί δορυφόροι), ενώ εκατομμύρια άνθρωποι έχουν δει με γυμνό μάτι τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό να περνάει από πάνω τους, ενώ το 2025 ετοιμαζόμαστε να στείλουμε ξανά ανθρώπους στη Σελήνη με το Artemis… κάποιοι εξακολουθούν να λένε ότι «μας ψεκάζουν».

Ίσως τελικά η μεγαλύτερη ανακάλυψη του διαστήματος να μην είναι εξωπλανήτες ή μαύρες τρύπες. Να είναι το πόσο βαθιά μπορεί να πάει η ανθρώπινη άρνηση της πραγματικότητας, ακόμα κι όταν αυτή μας κοιτάει κυριολεκτικά από ψηλά.

Και όπως είπε κάποτε ο Carl Sagan: «Ζούμε σε μια κοινωνία εξαιρετικά εξαρτημένη από την επιστήμη και την τεχνολογία, στην οποία σχεδόν κανείς δεν ξέρει τίποτα για την επιστήμη και την τεχνολογία.»